Sau hơn một tháng triển khai phương án thu gom rác thải sinh hoạt theo Văn bản số 1109/UBND-KT ngày 27/7/2026 của UBND xã Thạch Xuân, công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác tại các thôn đã từng bước đi vào nền nếp. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, một số điểm tập kết vẫn còn tình trạng rác được phân loại chưa đúng, tập kết không đúng thời gian, thậm chí lẫn thức ăn, xác động vật, vật liệu xây dựng… đặt ra yêu cầu tiếp tục chấn chỉnh từ mỗi hộ gia đình.

Từ những bất cập tại điểm tập kết

Phương án thu gom rác thải sinh hoạt được xã Thạch Xuân triển khai nhằm từng bước nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển, xử lý rác, đồng thời cải thiện vệ sinh môi trường và cảnh quan khu dân cư.

Thực tế cho thấy, khi người dân chấp hành tốt việc phân loại và đưa rác đúng thời gian, hoạt động thu gom tại các điểm tập kết thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng rác tồn đọng và phát sinh ô nhiễm.

Tuy nhiên, tại một số tổ tự quản, tình trạng tập kết rác chưa đúng quy định vẫn còn xảy ra. Một số loại chất thải không phù hợp được đưa đến điểm tập kết chung như thức ăn, xác động vật, vật liệu xây dựng...; trong khi một số hộ dân đưa rác ra điểm tập kết quá sớm, khiến rác tồn lưu trong thời gian dài, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống của người dân trong khu dân cư.

Từ thực tế này, việc phân loại rác tại hộ gia đình và tập kết đúng thời gian đang được xã Thạch Xuân xác định là khâu quan trọng để nâng cao hiệu quả của cả phương án thu gom.

Mỗi gia đình là một mắt xích trong xử lý rác

Để hạn chế rác thải tồn đọng, người dân cần thay đổi từ chính thói quen sinh hoạt hằng ngày, bắt đầu bằng việc phân loại rác ngay tại hộ gia đình. Các loại rác sinh hoạt thông thường cần được thu gom, chứa đựng gọn gàng và đưa đến đúng điểm tập kết theo lịch của thôn. Đối với thức ăn thừa, chất thải hữu cơ, các hộ gia đình có điều kiện cần chủ động tận dụng, xử lý phù hợp tại hộ; không đổ tùy tiện ra đường, mương thoát nước hoặc khu vực công cộng.

Đáng lưu ý, xác động vật, vật liệu xây dựng và các loại chất thải không thuộc rác sinh hoạt thông thường không được đưa tùy tiện đến các điểm tập kết của tổ tự quản. Việc tập kết không đúng quy định không chỉ gây khó khăn cho lực lượng thu gom mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh ô nhiễm, ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư.

Cùng với phân loại, thời điểm đưa rác ra điểm tập kết cũng cần được người dân thực hiện nghiêm túc. Các hộ gia đình cần nắm rõ lịch thu gom của thôn, chỉ đưa rác ra bãi tập kết trước khoảng 1-2 ngày so với thời điểm HTX xuống thu gom, không tập kết trước quá lâu khiến rác tồn lưu, gây mất vệ sinh môi trường.

Tăng cường kiểm tra, giám sát từ cơ sở

Cùng với tuyên truyền, xã Thạch Xuân đang tăng cường trách nhiệm của các lực lượng liên quan trong kiểm tra, giám sát việc thực hiện tại các thôn. UBND xã giao Phòng Kinh tế theo dõi tình hình, tham mưu các văn bản chỉ đạo, đôn đốc việc tập kết, thu gom, vận chuyển rác; phối hợp kiểm tra tại các thôn và hoạt động của HTX Dịch vụ môi trường Lưu Vĩnh Sơn. Phòng cũng được giao tham mưu phương án lắp đặt camera giám sát tại một số điểm tập kết rác trên địa bàn.

Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tiếp tục đưa các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của UBND xã đến người dân thông qua hệ thống truyền thanh và Trang thông tin điện tử xã; đồng thời lồng ghép nội dung phân loại rác tại hộ gia đình, tập kết rác đúng quy định trong các chương trình tuyên truyền.

Công an xã chỉ đạo lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở phối hợp với Ban Mặt trận, Ban Chỉ huy các thôn trong tuần tra, phát hiện, nhắc nhở các trường hợp tập kết rác không đúng quy định; đồng thời tăng cường tuyên truyền, kịp thời xử lý những trường hợp cố tình vi phạm.

Tại các thôn, Chi ủy, Ban Mặt trận, Ban Chỉ huy thôn có trách nhiệm thường xuyên thông báo, tuyên truyền để người dân thực hiện đúng quy định. Nội dung phân loại, tập kết rác cũng được đưa vào sinh hoạt chi bộ hằng tháng nhằm đánh giá việc chấp hành của cán bộ, đảng viên, qua đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.

Các chi hội, nhất là Chi hội Phụ nữ và Chi hội Nông dân, được đề nghị tăng cường kiểm tra, hướng dẫn từng hộ gia đình; đối với Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, việc tuyên truyền, kiểm tra, đánh giá thực hiện của hội viên tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ cần duy trì thường xuyên.

Rác không đúng quy định sẽ không được thu gom

Một điểm đáng chú ý trong phương án đang được xã Thạch Xuân triển khai là nâng cao trách nhiệm của các tổ tự quản và hộ gia đình trong khâu phân loại, tập kết. Theo đó, đối với những tổ tự quản không thực hiện phân loại, tập kết rác không đúng quy định, HTX Dịch vụ môi trường Lưu Vĩnh Sơn sẽ không nhận rác. Khi phát hiện rác không đúng quy định tại điểm tập kết, HTX sẽ liên hệ trực tiếp với trưởng thôn để kiểm tra, xác nhận thực tế. Phần rác không bảo đảm yêu cầu sẽ do thôn và tổ tự quản chịu trách nhiệm xử lý theo quy định.

Về phía HTX Dịch vụ môi trường Lưu Vĩnh Sơn, đơn vị có trách nhiệm thực hiện thu gom, vận chuyển đúng lịch đã thống nhất với các thôn, hạn chế bỏ sót điểm tập kết; sau khi thu gom phải vệ sinh khu vực, không để rác tồn đọng gây ô nhiễm.

Rác sau thu gom được vận chuyển về nhà máy để xử lý. Trường hợp bất khả kháng phải vận chuyển về bãi trung chuyển của xã, HTX phải báo cáo Phòng Kinh tế để thống nhất vị trí theo quy định.

Không chờ đến khi rác đầy mới thay đổi thói quen

Một môi trường nông thôn sạch đẹp không chỉ phụ thuộc vào phương tiện hay lực lượng thu gom, mà trước hết bắt đầu từ ý thức của mỗi người dân. Một túi rác được phân loại đúng, một lần tập kết đúng thời gian, một điểm tập kết được giữ sạch sẽ tưởng như là những việc nhỏ, nhưng khi được thực hiện đồng bộ sẽ tạo nên sự thay đổi lớn đối với diện mạo khu dân cư.

Vì vậy, UBND xã Thạch Xuân đề nghị các thôn, tổ tự quản, các phòng, ngành, đoàn thể và toàn thể nhân dân tiếp tục thực hiện nghiêm phương án thu gom rác thải sinh hoạt; không bỏ rác sai quy định, không đưa rác ra điểm tập kết quá sớm, không đưa xác động vật, vật liệu xây dựng và các loại chất thải không phù hợp đến điểm tập kết rác sinh hoạt.

Phân loại rác từ mỗi gia đình - tập kết đúng nơi, đúng thời gian - cùng chung tay giữ gìn môi trường sống.

Đó không chỉ là yêu cầu trong công tác quản lý rác thải, mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân đối với cộng đồng và quê hương, góp phần xây dựng Thạch Xuân xanh, sạch, văn minh và đáng sống.