Hơn hai thập kỷ làm công tác Đảng ở vùng giáo, ông Trần Quốc Quế, thôn Thạch Điền, xã Thạch Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, hiểu rằng một chủ trương muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ sự đồng thuận của nhân dân. Từ những ngày vận động xây dựng nông thôn mới đến cuộc vận động sắp xếp thôn năm 2026, ông vẫn kiên trì một cách làm: gần dân, lắng nghe, thuyết phục bằng hành động và trước hết phải gương mẫu. Ở tuổi 68, sau khi thôn Tân Đông không còn, ông lại nhận nhiệm vụ mới, tiếp tục góp sức nối những nhịp cầu đoàn kết ở thôn Thạch Điền.

Về Thạch Điền những ngày này, không khó để cảm nhận nhịp sống của một cộng đồng mới đang dần đi vào nền nếp. Nhà văn hóa thôn sáng đèn trong những buổi sinh hoạt. Những tuyến đường cờ nối dài qua các khu dân cư; phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi; sinh hoạt chi bộ, đoàn thể từng bước đi vào nền nếp. Đội bóng chuyền nữ và đội bóng chuyền hơi nam - nữ người cao tuổi của thôn cùng giành giải Nhất cấp xã năm 2026. Nhiều hoạt động của xã Thạch Xuân được lựa chọn triển khai điểm tại đây.

Nhưng để có sự bình yên và đồng thuận ấy, Thạch Điền vừa trải qua một cuộc “thử lửa” không đơn giản. Bởi Thạch Điền không phải một cộng đồng được hình thành từ lâu. Đó là kết quả của việc sắp xếp các thôn cũ: Tân Đông, Phúc Điền và Lộc Hồ. Với người dân, đó không chỉ là chuyện thay đổi tên gọi hay địa giới hành chính, mà là rời một cộng đồng đã quen thuộc để bước vào một cộng đồng mới. Đặc biệt, Tân Đông là địa bàn có khoảng 95% người dân theo Công giáo. Khi chủ trương sắp xếp thôn được triển khai, do còn những băn khoăn về phương án sáp nhập và những thay đổi trong sinh hoạt cộng đồng, một bộ phận người dân Tân Đông chưa thực sự đồng thuận.

Đây chính là nút thắt. Bởi phía sau một phương án tổ chức lại địa giới là những mối quan hệ cộng đồng, thói quen sinh hoạt, không gian văn hóa, tín ngưỡng đã được hình thành qua nhiều năm. Ở một địa bàn vùng giáo, sự khác biệt trong mong muốn của người dân càng cần được nhìn nhận bằng sự thấu hiểu và tôn trọng. Băn khoăn xuất hiện; có người chưa đồng tình, có người muốn giữ nguyên cộng đồng cũ, có người mong muốn được sáp nhập với địa bàn có nhiều nét tương đồng về sinh hoạt tôn giáo.

Đây cũng là lúc vai trò của người cán bộ cơ sở được đặt ra rõ nhất. Ông Trần Quốc Quế hiểu rằng cuộc vận động này không thể làm bằng mệnh lệnh, càng không thể nóng vội. Sau hơn 25 năm làm Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận Tân Đông, ông cùng cán bộ thôn và những người có uy tín đến từng gia đình, gặp từng người dân còn băn khoăn, lắng nghe những điều họ lo lắng, từ sinh hoạt cộng đồng, hoạt động tôn giáo đến việc tổ chức các phong trào sau sáp nhập. Có vấn đề phải giải thích nhiều lần, có gia đình chưa thông ngay, nhưng ông kiên trì phân tích để người dân hiểu rằng sáp nhập không có nghĩa là xóa đi những giá trị của cộng đồng cũ, mà là cùng xây dựng một cộng đồng mới rộng hơn, đoàn kết hơn, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

“Làm Bí thư vùng giáo thì phải lắng nghe nhân dân, phải gương mẫu” - ông Quế nói.

Khi ngày lấy ý kiến đến, 94,29% người dân Tân Đông đồng thuận với phương án sáp nhập. Con số ấy là kết quả của một cuộc lấy ý kiến, nhưng phía sau là cả một quá trình xây dựng niềm tin được tích lũy qua nhiều năm.

Ông Quế không phải giáo dân. Nhưng ở địa bàn có đại đa số đồng bào Công giáo, ông chủ động tìm hiểu đời sống, phong tục, tập quán, sinh hoạt tôn giáo của bà con, tôn trọng những đặc điểm riêng của cộng đồng và lựa chọn cách vận động phù hợp. Ông hiểu rằng người dân có thể chưa hiểu hết những vấn đề lớn của công tác xây dựng Đảng, nhưng họ nhìn thấy rất rõ người đảng viên sống như thế nào. Vì vậy, ông chọn cách để chính mình trả lời bằng hành động: việc chung cần người thì có mặt, phong trào cần người đi đầu thì làm trước, người dân gặp khó khăn thì cùng tháo gỡ, điều gì đã nói với dân thì cố gắng thực hiện bằng được.

Vào những năm ông cùng người dân xây dựng nông thôn mới. Giai đoạn 2017-2018, khi phong trào được triển khai mạnh mẽ, Tân Đông còn nhiều khó khăn, nhận thức của người dân không đồng đều. Ông đi từng nhà, vận động từ những việc nhỏ như di chuyển dây phơi, đưa công trình phụ ra phía sau đến những việc khó hơn như hiến đất mở đường, cải tạo vườn tạp. Có gia đình khó khăn, ông tìm cách hỗ trợ; có lúc bỏ tiền cá nhân mua dây thép gai giúp hộ dân làm lại hàng rào sau khi hiến đất.

Bà Hoàng Thị Khanh - Người dân thôn Thạch Điền chia sẻ: “Ông Quế đã trực tiếp vận động, hướng dẫn cải tạo khu vườn đầy cây tạp của gia đình tôi thành vườn mẫu. Sau nhiều năm chăm sóc, khu vườn trở thành mô hình có hiệu quả kinh tế”.

Năm 2018, Tân Đông được công nhận đạt chuẩn khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu. Nhưng với ông Quế, điều đáng nhớ nhất không phải danh hiệu, mà là việc người dân hiểu rằng xây dựng nông thôn mới trước hết là làm lợi cho chính mình. Từ những việc cụ thể ấy, một thứ “vốn” đặc biệt được hình thành - vốn niềm tin trong nhân dân. Và đến năm 2026, khi đứng trước bài toán sáp nhập thôn, ông đã dùng chính thứ “vốn” ấy để vận động nhân dân.

Sau khi Tân Đông sáp nhập vào Thạch Điền, ông Quế từng nghĩ đến việc xin nghỉ công tác. Ở tuổi 68, sức khỏe đã hạn chế hơn, hơn 25 năm làm cán bộ thôn là một chặng đường dài. Nhưng nghĩ đến một cộng đồng mới vừa hình thành, những người dân từ các thôn cũ cần thời gian hòa nhập, những phong trào cần được duy trì và các mối quan hệ cộng đồng cần tiếp tục vun đắp, ông lại quyết định ở lại, nhận nhiệm vụ Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Thạch Điền.

Bà Hoàng Thị Luyến, Bí thư Chi bộ thôn Thạch Điền, đánh giá: “Đồng chí Quế có nhiều năm làm công tác cơ sở, hiểu địa bàn, hiểu bà con nên có kinh nghiệm trong tuyên truyền, vận động. Sau sáp nhập, đồng chí tiếp tục tham gia công tác Mặt trận, góp phần cùng chi bộ và các đoàn thể tập hợp nhân dân, củng cố đoàn kết, duy trì và phát huy các phong trào ở địa bàn mới”.

Cương vị thay đổi nhưng cách làm của ông không thay đổi. Vẫn là xuống cơ sở. Vẫn là lắng nghe. Vẫn là vận động. Vẫn là làm trước. Chỉ khác, bây giờ địa bàn ông gắn bó rộng hơn, số người ông cần gặp gỡ nhiều hơn và bài toán đoàn kết cũng mới hơn.

Thực tế những tháng đầu sau sáp nhập cho thấy cộng đồng mới đang từng bước ổn định. Nền nếp sinh hoạt được duy trì; các phong trào tiếp tục phát triển; Thạch Điền trở thành địa bàn được xã lựa chọn triển khai điểm một số hoạt động. Nhưng có lẽ dấu hiệu đáng mừng nhất không nằm ở những giải thưởng hay những mô hình. Đó là việc những con người từng thuộc về những cộng đồng khác nhau đang dần tìm thấy tiếng nói chung trong một cộng đồng mới.

 Đồng chí Trần Xuân Hòa, Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Thạch Xuân, nhìn nhận: “Thực tiễn ở đồng chí Trần Quốc Quế cho thấy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên ở cơ sở có ý nghĩa rất quan trọng. Người đảng viên không chỉ tuyên truyền chủ trương bằng lời nói mà phải bằng hành động; phải biết lắng nghe, đối thoại và cùng nhân dân tháo gỡ những vấn đề phát sinh từ thực tiễn”.

Theo đồng chí Trần Xuân Hòa, ở địa bàn có đông đồng bào Công giáo, sự am hiểu, tôn trọng đời sống tín ngưỡng và lựa chọn phương pháp vận động phù hợp càng có ý nghĩa trong củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết lương - giáo và tạo đồng thuận trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Nhìn lại hành trình của ông Quế, có thể thấy một mạch xuyên suốt: từ những việc rất cụ thể ở cơ sở, người đảng viên tạo dựng uy tín; từ uy tín, tập hợp được nhân dân; từ sự đồng thuận của nhân dân, chủ trương của Đảng trở thành hành động trong cuộc sống. Đó cũng là điều công tác xây dựng Đảng ở cơ sở luôn cần: mỗi đảng viên phải trở thành một hình ảnh cụ thể, gần gũi và đáng tin cậy của Đảng trong lòng nhân dân.

Hơn 45 năm tuổi Đảng, điều ông Quế nói mình vui nhất không phải là những giấy khen, bằng khen. “Được bà con tin tưởng, yêu mến là vui nhất”. Một câu nói ngắn nhưng lý giải vì sao ở tuổi 68, khi có thể nghỉ ngơi sau hàng chục năm cống hiến, ông vẫn nhận việc. Bởi với ông, làm cán bộ cơ sở không chỉ là một chức danh, mà là trách nhiệm với cộng đồng.

Từ Tân Đông đến Thạch Điền, câu chuyện của ông Quế cho thấy một điều giản dị mà sâu sắc: chủ trương muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ lòng dân; còn muốn có lòng dân, người đảng viên phải biết sống, biết làm và biết gương mẫu trước nhân dân.

Thạch Điền đang mở ra một chặng đường mới. Những con đường cũ nối vào những con đường mới; những con người cũ gặp những người hàng xóm mới; những phong tục, tập quán, tình làng nghĩa xóm tiếp tục được mang theo để làm nên một cộng đồng rộng lớn hơn.

Có thể rồi sẽ đến một ngày ông Quế không còn đủ sức đi hết những con đường trong thôn. Nhưng những gì ông để lại không chỉ là một khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, một cuộc vận động đạt tỷ lệ đồng thuận cao hay những phong trào đang được duy trì. Điều lớn hơn là một cách làm. Lấy dân làm gốc. Lấy gương mẫu để vận động. Lấy đối thoại để tạo đồng thuận. Lấy niềm tin để nối những khác biệt. Đó cũng là cách một người cán bộ bộ, đảng viên giữ lửa trong lòng dân. Và có lẽ, trong hành trình xây dựng Đảng, không có ngọn lửa nào bền hơn ngọn lửa được thắp lên từ niềm tin của nhân dân.

Từ Tân Đông đến Thạch Điền, ngọn lửa ấy vẫn đang được giữ. Không bằng những lời lớn lao. Mà bằng bước chân của một người cán bộ vẫn đi về phía nhân dân.