Giữa vùng quê Thạch Xuân thanh bình, những vườn ổi đang vào mùa đẹp nhất trong năm. Từng hàng cây xanh mướt, sai trĩu quả trải dài dưới nắng hè tạo nên khung cảnh đầy sức sống. Và điều níu chân người ghé thăm không chỉ là vẻ đẹp của những khu vườn mà còn là vị ổi giòn ngọt, đậm đà rất riêng – thứ hương vị được chắt chiu từ nắng gió miền Trung và bàn tay cần mẫn của người làm vườn.

Giữa những ngày hè bỏng rát của miền Trung, khi nắng như đổ lửa xuống từng triền đất, những vườn ổi ở thôn Lâm Hưng, xã Thạch Xuân lại bước vào mùa thu hoạch. Từ sáng sớm, trong làn gió còn vương chút mát lành của đêm, hương ổi chín đã theo gió lan xa, len qua những con đường làng, đánh thức một mùa quả ngọt trên vùng đất đầy nắng gió.

Dọc những khu vườn xanh mướt, những cây ổi trĩu cành nghiêng mình dưới sức nặng của quả. Trên từng tán lá, những trái ổi được bọc xốp trắng nổi bật giữa màu xanh non của vườn cây, như những món quà được người nông dân nâng niu gìn giữ suốt nhiều tháng trời.

Ít ai biết rằng, để có được những trái ổi căng tròn, giòn ngọt ấy là cả một quá trình chăm sóc đầy công phu. Từ khi quả còn nhỏ, người trồng đã phải thường xuyên cắt tỉa cành, theo dõi sâu bệnh, bọc từng quả để hạn chế tác động của thời tiết và côn trùng. Mỗi trái ổi lớn lên đều mang theo biết bao công sức, sự tỉ mỉ và niềm hy vọng của người làm vườn.

Nhiều năm nay, thôn Lâm Hưng đã trở thành vùng trồng ổi tập trung của địa phương với diện tích khoảng 6 ha. Giống ổi Đài Loan được đưa vào trồng và nhanh chóng thích nghi với điều kiện tự nhiên nơi đây, từng bước trở thành cây trồng mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân.

Nếu như những vùng đất màu mỡ khác tạo nên vị ngọt từ sự ưu đãi của thiên nhiên thì ổi Thạch Xuân lại mang một hương vị rất riêng được kết tinh từ nắng nóng, gió Lào và sự khắc nghiệt của miền Trung. Chính điều kiện tưởng chừng bất lợi ấy lại góp phần tạo nên những trái ổi giòn chắc, vị ngọt thanh nhưng đậm đà, hương thơm tự nhiên khó lẫn với nhiều vùng trồng khác.

Người dân nơi đây thường ví cây ổi như chính con người Thạch Xuân – chịu thương chịu khó, bền bỉ trước nắng gió và luôn biết vươn lên từ gian khó. Có lẽ vì thế mà trong từng trái ổi chín, người ta như cảm nhận được cả vị nắng của mùa hè, vị gió từ những cánh đồng quê và cả giọt mồ hôi của người nông dân sau những tháng ngày cần mẫn.

Năm nay, thời tiết nắng nóng kéo dài khiến sản lượng giảm so với các năm trước. Quả không đạt kích cỡ lớn như kỳ vọng, năng suất cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Thế nhưng, điều thú vị là chính sự khắc nghiệt của thời tiết lại làm nên chất lượng vượt trội cho mùa quả năm nay. Nhiều hộ trồng ổi cho biết quả giòn hơn, vị ngọt đậm hơn nên vẫn được khách hàng ưa chuộng và tìm mua.

Khi mặt trời vừa nhô lên khỏi những hàng cây, không khí thu hoạch đã trở nên nhộn nhịp. Tiếng cười nói xen lẫn tiếng kéo cắt cành, tiếng xe vận chuyển tạo nên bức tranh lao động đầy sức sống. Người hái quả, người phân loại, người đóng gói thoăn thoắt để kịp giao cho các thương lái và những đơn hàng đã đặt từ trước.

Giá ổi hiện dao động từ 15.000 đến 20.000 đồng mỗi ki-lô-gam. Dù chưa phải mức giá cao nhất nhưng đầu ra khá ổn định. Nhiều thương lái, khách hàng quen vẫn tìm đến tận vườn thu mua bởi chất lượng và hương vị đặc trưng của sản phẩm.

Theo thống kê, mỗi cây ổi cho năng suất bình quân khoảng 20 kg quả mỗi năm, với hai vụ thu hoạch chính vào các tháng 4 - 5 và 11 - 12. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân, cây ổi còn góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế vườn hộ, tạo thêm động lực để nhiều gia đình gắn bó với sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, những năm gần đây, các vườn ổi xanh mát còn trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn đối với du khách gần xa. Nhiều người thích thú khi được dạo bước dưới những tán cây, tự tay hái những trái ổi chín và thưởng thức ngay tại vườn. Giữa không gian yên bình của làng quê, vị ngọt mát của quả ổi như mang đến cảm giác thư thái, gần gũi với thiên nhiên.

Ông Nguyễn Văn Duy, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Xuân cho biết: “Ổi là một trong những mô hình kinh tế vườn mang lại hiệu quả khá ổn định trên địa bàn. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển vùng sản xuất phù hợp và từng bước xây dựng thương hiệu ổi Thạch Xuân nhằm gia tăng giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ”.

Mùa ổi năm nay có thể chưa thật sự trọn vẹn về sản lượng, nhưng những chuyến xe chở đầy quả ngọt vẫn đều đặn rời làng mỗi ngày. Trên vùng đất từng oằn mình trước nắng gió và thiên tai, cây ổi đang âm thầm bén rễ, đơm hoa, kết trái và viết nên câu chuyện về sự cần cù, bền bỉ của người nông dân Thạch Xuân.

Giữa cái nắng gay gắt của mùa hạ, những trái ổi ngọt lành ấy không chỉ là sản vật của quê hương mà còn là kết tinh của đất đai, khí hậu và tình yêu lao động. Để rồi mỗi mùa quả chín đi qua, hương ổi Thạch Xuân vẫn còn đọng lại như một dư vị ngọt ngào của vùng quê đang từng ngày đổi mới.

Ảnh bìa:  Trường Hội nhập Quốc tế iSchool Hà Tĩnh